Financieel misbruik.

We leven in Nederland in een digitaal tijdperk. Als je iets wilt betalen, gebruiken we nog maar amper contant geld. Via de digitale snelweg regelen we bijna al onze financiële zaken, maar voor veel mensen is de stap naar de digitale wereld toch nog altijd te groot. Vooral als je op hoge leeftijd bent of als je beperkingen hebt waardoor je wel genoodzaakt bent om anderen in te schakelen voor je financiële administratie. Dit maakt hen kwetsbaar voor financieel misbruik. Als mantelzorger wil je natuurlijk dat jouw naaste dit niet overkomt.

Toch komt financieel misbruik helaas regelmatig voor. Soms kan het gaan om het wegnemen van waardevolle spullen. Soms worden er dingen gekocht waar niet om gevraagd is en soms is er een dwang om je testament of wilsbeschikking te wijzigen. Ook fraude praktijken komen regelmatig voor, bijvoorbeeld omdat iemand een pinpas gebruikt en onterecht extra pint of omdat iemand een machtiging misbruikt voor eigen doeleinden.
Vaak zijn mensen die het overkomt niet zelf in staat om het financieel misbruik te stoppen, omdat ze de weg niet kennen naar hulpverleners of bemiddelaars. Of omdat ze zich schamen en er liever niet over praten. Het is een ingewikkeld probleem. Maar als mantelzorger kun je wel letten op mogelijke signalen.

Mogelijke signalen

  • Betaalachterstand van huur, energie, rekeningen etc.
  • Geldgebrek
  • Weigeren informatie te geven over financiële omstandigheden
  • Ontbreken van geld en/of goederen
  • Onverklaarbare geldopnames of kosten
  • Verdwijnen van waardevolle spullen
  • Afgesloten van gas en elektra
  • Brieven van incassobureaus

Hoe kun je risico’s verminderen?

Gezinsleden, familieleden, buren en kennissen, beroepskrachten en vrijwilligers en plotselinge nieuwe ‘vrienden’, ze kunnen allemaal plegers van financieel misbruik zijn. Een oplossing vinden om het misbruik tegen te gaan, is vaak alleen mogelijk als je samenwerkt met anderen die je vertrouwt. Als mantelzorger kun je de volgende stappen zetten.

1. Maak het bespreekbaar

Als je vermoedt dat er sprake is van misbruik, begin hierover te praten. Dit kan moeilijk zijn, omdat je vaak niet precies weet wat er speelt, maar kaart het toch aan. Zo kun je samen bespreken wat de volgende stap zal zijn of soms kun je zelf al een oplossing bieden.

2. Zelf oplossingen bieden

Gelegenheid maakt de dief. Berg waardevolle spullen goed op en bewaar vooral geen grote geldbedragen in huis.
Als iemand anders een bankpas moet beheren, open dan eventueel een aparte rekening waar een niet te groot bedrag op staat en blokkeer de mogelijkheid om rood te staan. De pinpas en pincode van deze rekening kunnen dan door derden gebruikt worden, bijvoorbeeld om boodschappen te doen. Laat jouw naaste altijd meekijken op zijn/haar bankrekeningen en kijk waar mogelijk ook zelf mee. Zo is er extra controle.

3. Regel op tijd
Zolang degene nog veel zelf kan doen, kun je met jouw naaste ook bespreken wat er moet gebeuren als hij/zij niet meer zelf alles kan regelen. Wat heeft de voorkeur van je naaste? Wie beheert straks de financiën als jouw naaste het niet meer zelf kan? Hoe worden de boodschappen betaald als naasten of familieleden dit gaan doen? Ook het vastleggen van de wensen op papier is belangrijk. Dat kan bijvoorbeeld via de notaris.

4. Praktische regelingen met de bank

Bij veel banken kun je afspraken maken over machtigingen op de eigen bankrekening, zogenaamde
‘zakgeldrekeningen’ of opnamelimieten. Voorwaarde is wel dat jouw naaste iemand vertrouwt die de financiële zaken gaat regelen. Is er niemand die dat kan doen, kun je ook een mentor of bewindvoerder aanstellen.

5. Bel Veilig Thuis op 0800-2000 (gratis en 24/7 bereikbaar)
Veilig Thuis is er voor iedereen die direct of indirect te maken heeft met mishandeling. Je
kunt er terecht voor advies en hulp. Je krijgt een hulpverlener aan de lijn die naar jouw
verhaal luistert. Deze hulpverlener zet alles voor je op een rij, beantwoordt vragen en geeft
advies. Ook kijkt de hulpverlener samen met jou welke professionele hulp nodig is. Het is
mogelijk anoniem te bellen. Kijk ook eens op Veilig Thuis Groningen.